Rak piersi nie daje objawów. W Koszalinie przebadała się co trzecia uprawniona

Różowy kolor października ma przypominać o badaniach, które mogą wykryć raka piersi, zanim pojawią się pierwsze dolegliwości. W Koszalinie z programu profilaktycznego skorzystała dotąd mniej więcej co trzecia uprawniona kobieta. To sygnał, że w regionie wciąż wiele osób odkłada mammografię, mimo że można wykonać ją bez skierowania.

• Mammografia bez skierowania jest dostępna dla tysięcy kobiet
• Samobadanie i USG uzupełniają profilaktykę raka piersi
• Zachodniopomorski NFZ prowadzi edukację także poza gabinetami

Mammografia bez skierowania jest dostępna dla tysięcy kobiet

Rak piersi odpowiada za niemal 24 proc. wszystkich zachorowań na nowotwory u kobiet i za blisko 15 proc. zgonów z powodu nowotworów złośliwych. Początkowo choroba często nie powoduje żadnych objawów. Wczesne wykrycie daje jednak bardzo dobre rokowania – leczenie może zakończyć się pełnym wyleczeniem nawet w 90 proc. przypadków.

Z programu wczesnego wykrywania raka piersi mogą korzystać kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Mammografia przysługuje im bez skierowania:

• raz na dwa lata,
• raz w roku, jeśli występują czynniki ryzyka.

Kobiety młodsze niż 45 lat oraz starsze niż 74 lata również mogą wykonać badanie, ale potrzebują skierowania, na przykład od ginekologa.

W województwie zachodniopomorskim działa 10 stacjonarnych pracowni mammograficznych. Sześć znajduje się w Szczecinie, dwie w Koszalinie, a po jednej w Kołobrzegu i Szczecinku. Badania prowadzone są także w mammobusach. W październiku ich postoje w regionie zaplanowano łącznie 89 razy, dlatego osoby, które mają trudności z dotarciem do pracowni, mogą sprawdzić również trasę mobilnego punktu.

Według danych za sierpień do programu uprawnionych było 377 143 mieszkanek województwa. Badanie wykonało 35,64 proc. z nich. W przypadku Koszalina odsetek wyniósł 33,03 proc., co oznacza, że przebadała się mniej więcej co trzecia uprawniona kobieta, a około dwie trzecie nadal nie skorzystało z programu.

Samobadanie i USG uzupełniają profilaktykę raka piersi

Mammografia nie jest jedynym sposobem kontroli zdrowia piersi. W profilaktyce znaczenie ma także regularne samobadanie. Najlepiej wykonywać je raz w miesiącu, od trzeciego do piątego dnia po miesiączce. Powtarzalność pomaga zauważyć różnicę między kolejnymi badaniami.

Podczas mammografii wykonywane są po dwa zdjęcia każdej piersi. Dawka promieniowania jest niska i porównywalna z tą otrzymywaną podczas prześwietlenia zęba. Badanie może wykazać zmiany, których nie da się wyczuć dotykiem.

U kobiet poniżej 45. roku życia często zaleca się USG piersi. W tym wieku tkanka gruczołowa może przeważać nad tłuszczową, dlatego niektóre zmiany są lepiej widoczne właśnie w badaniu ultrasonograficznym. Skierowanie na USG może wystawić ginekolog.

Na ryzyko zachorowania wpływają między innymi:

• wiek powyżej 50 lat,
• mutacje genów BRCA1 i BRCA2 oraz inne obciążenia rodzinne,
• wieloletnie stosowanie hormonalnej terapii zastępczej w okresie menopauzy,
• nadwaga i otyłość,
• mała aktywność fizyczna,
• regularne spożywanie alkoholu,
• częste jedzenie produktów bogatych w tłuszcze nasycone.

Zachodniopomorski NFZ prowadzi edukację także poza gabinetami

W ramach Różowego Października mobilne stanowisko Zachodniopomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ pojawia się podczas kilkunastu wydarzeń edukacyjnych. Spotkania są kierowane między innymi do uczniów, urzędników, rolników i seniorów.

Uczestnicy mogą nauczyć się prawidłowego samobadania na specjalnych fantomach. Organizatorzy podkreślają, że do takich zajęć zapraszani są również mężczyźni. Wiedza partnerów i bliskich może ułatwić kobietom regularne kontrolowanie zdrowia oraz szybsze reagowanie na niepokojące zmiany.

W wojewódzkim zestawieniu realizacji programu region zajmuje szóste miejsce. Najniższy wynik odnotowano w powiecie kołobrzeskim – 29,89 proc., a w Szczecinie było to 31,21 proc. Najwięcej badań wykonano w powiatach choszczeńskim – 44,42 proc., pyrzyckim – 42,58 proc. oraz drawskim – 41,79 proc.ાન્ય

na podstawie: UM Koszalin.