Biblioteka Koszalin: Nad Kapuletich i Montekich domem… Norwid

Rokowi 2021 patronują giganci literatury: Krzysztof Kamil Baczyński, Stanisław Lem, Cyprian Kamil Norwid i Tadeusz Różewicz. Każdy z nich zasługuje na osobne upamiętnienie. Dziś przywołam Cypriana Kamila Norwida , którego: W uznaniu zasług dla polskiej sztuki, dla polskiego życia umysłowego i polskiej kultury, w dwustulecie jego urodzin, Sejm Rzeczypospolitej” ogłosił patronem roku 2021.

W moim pokoleniu Norwid był obecny w życiu codziennym, Czesław Niemen śpiewał w radiu Bema pamięci żałobny rapsod”, Wanda Warska Nad Kapuletich i Montekich domem..” (W Weronie), w sali historycznej mojej szkoły wisiał napis: Ojczyzna to wielki, zbiorowy obowiązek”.

Znaliśmy wiersze Cypriana Kamila Norwida na wyrywki i bardzo je lubiliśmy, były mocne, autor moralizował, nie patyczkował się z ludźmi, ludzkością, Polakami - to się młodzieży podobało. Wiersze Norwida były też ulubionymi cytatami wykorzystywanymi w kazaniach księży: (…) Do kraju tego, gdzie pierwsze ukłony/Są, jak odwieczne Chrystusa wyznanie,/Bądź pochwalony!/Tęskno mi, Panie…”

Dziś mało kto wie, że w koszalińskim parku, koło Domku Kata, stoi popiersie Cypriana Kamila Norwida. Tę lukę w świadomości trzeba koniecznie wypełnić, bo niewątpliwie Norwid wielkim poetą był, a jego rok jest świetną okazją do upamiętnienia.

Urodził się 24 września 1821 roku w mazowieckiej wsi Laskowo-Głuchy. Wcześnie osieroconym zajmowała się babcia. Uczył się w gimnazjum w Warszawie, a także w prywatnej szkole malarskiej, bo oprócz talentu literackiego, był obdarzony również plastycznym. Jako poeta zadebiutował w 1840 roku wierszem Mój ostatni sonet” , na łamach Piśmiennictwa Krajowego.

Potem wiele podróżował, mieszkał w Dreźnie, Wenecji, Florencji, Rzymie, Berlinie, a także Brukseli i Paryżu. Emigrował też do Nowego Jorku, skąd wrócił do Londynu i Paryża. Spotykał się z Adamem Mickiewiczem, Juliuszem Słowackim, Zygmuntem Krasińskim, Fryderykiem Chopinem przedstawicielami Wielkiej Emigracji we Francji. Za życia nie był chętnie drukowany, jego wiersze nie podobały się, był zbyt krytyczny. Żył w biedzie, chorował na gruźlicę, umarł w przytułku Św. Kazimierza w Paryżu w 1883 roku. Pochowano go na paryskim cmentarzu Montmorency. Po 118 latach ziemię z jego grobu umieszczono w Kwaterze Wieszczów na Wawelu.

Jego twórczość została zapomniana. Za odkrywcę poezji Norwida uważa się pisarza młodopolskiego Zenona Przesmyckiego (Miriama) , który pod koniec XIX wieku zaczął wydawać działa wszystkie Czwartego Wieszcza.

Coś ty Atenom zrobił Sokratesie/że ci ze złota statuę lud niesie,/Otruwszy pierwej?/Coś ty Italji zrobił Alighieri/Że ci dwa groby stawi lud nieszczery/Wygnawszy pierwej? (…)” to próbka poezji Cypriana Kamila Norwida. Prawda, że słowa są wciąż aktualne, i bardzo przystają do naszych czasów, może do każdego czasu?

Zachęcam więc do czytania poezji Cypriana Kamila Norwida, do odkrywania jego twórczości, ponieważ to wielka przyjemność i wartościowa rozrywka, a choćby ze względu na rok patrona wypada!

Proponuję też wyzwanie (challenge): przeczytać do końca roku choć jeden z utworów patronów roku 2021. Zacznijmy od Cypriana Kamila Norwida jest w czym wybierać w katalogu on-line Koszalińskiej Biblioteki Publicznej wyświetliło mi się 197 różnych zbiorów, książek, płyt. Serdecznie zapraszamy!

Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela, biblioteka.koszalin.pl/biblioteka/blog/nad-kapuletich-i-montekich-domem-norwid